Czym jest integracja sensoryczna
Integracja sensoryczna to sposób, w jaki układ nerwowy odbiera bodźce ze zmysłów i układa z nich obraz świata: co dotykam, gdzie jest moje ciało, czy stoję stabilnie, jak głośno jest wokół. U większości dzieci dzieje się to automatycznie. Gdy ten proces się zacina, dziecko może przesadnie reagować na zwykłe bodźce albo potrzebować ich znacznie więcej niż rówieśnicy.
Z zewnątrz wygląda to często jak „niegrzeczność”, nieśmiałość czy roztargnienie. Dlatego zaczynamy od diagnozy, a nie od oceniania zachowania.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę SI
- dziecko źle znosi metki, szwy skarpetek, mycie głowy, obcinanie paznokci;
- zatyka uszy przy odkurzaczu, suszarce, w sklepie lub na urodzinach;
- boi się huśtawek, zjeżdżalni i sytuacji, gdy stopy odrywają się od ziemi, albo przeciwnie: ciągle się kręci, skacze, wspina;
- często się potyka, wpada na meble, jest niezgrabne w zabawach ruchowych;
- je bardzo wybiórczo, unika niektórych konsystencji;
- ma kłopot z ubieraniem się, zapinaniem guzików, trzymaniem kredki;
- trudno mu się skupić, szybko się męczy, łatwo wpada w złość.
Pojedynczy objaw niczego nie przesądza. Jeśli jednak kilka z nich utrzymuje się od dłuższego czasu, warto to sprawdzić. W artykule o objawach zaburzeń SI opisujemy je dokładniej.
Jak wygląda diagnoza
Diagnoza SI to zwykle kilka spotkań. Na pierwszym rozmawiamy z rodzicem o rozwoju dziecka od urodzenia, codziennych trudnościach i tym, co przedszkole lub szkoła zauważają. Na kolejnych terapeuta obserwuje dziecko w sali SI i przeprowadza próby kliniczne oraz testy dobrane do wieku.
Na koniec dostajesz omówienie wyników i pisemną diagnozę z zaleceniami: czy terapia jest potrzebna, jak często i nad czym będziemy pracować. Dostajesz też wskazówki do zabaw w domu.
Najmłodsze dzieci (12 miesięcy – 4 lata 11 miesięcy) mogą zacząć od kwestionariusza KATIS wypełnianego w domu. Wynik widzi nasz terapeuta SI i podpowiada, czy pełna diagnoza jest potrzebna. Zobacz, jak działa KATIS.
Na czym polega terapia SI
Zajęcia odbywają się w sali wyposażonej w podwieszane huśtawki, platformy, hamaki, równoważnie, trampolinę, piłki i materiały o różnych fakturach. Terapeuta dobiera ćwiczenia tak, żeby dziecko dostało dokładnie te bodźce, których potrzebuje, w dawce, którą jest w stanie przyjąć. Dziecko się bawi, a terapeuta prowadzi zabawę według planu.
Terapia trwa zwykle kilka miesięcy. Najczęściej zajęcia odbywają się raz lub dwa razy w tygodniu, a częstotliwość ustalamy po diagnozie. Postępy omawiamy z rodzicami regularnie, nie tylko na końcu.
Jak możesz pomóc w domu
Po diagnozie przygotowujemy proste propozycje: zabawy ruchowe, masaże, „cięższa praca” mięśni, sposób na spokojniejsze poranki i wieczory. To nie są dodatkowe lekcje, tylko drobne zmiany w codzienności, które wzmacniają efekty terapii.
Integracja sensoryczna a inne terapie
Trudności sensoryczne często idą w parze z kłopotami z mową, emocjami albo grafomotoryką. W poradni pracują logopedzi, psycholodzy, terapeuci ręki i pedagodzy, więc łatwo połączyć SI z inną formą wsparcia bez szukania kolejnych gabinetów.